English Nederlands Deutsch
4.1 Intro
Type Naam van type Definitie
P Productietijd = Looptijd

Er komt iets uit het apparaat, ongeacht de hoeveelheid, snelheid of kwaliteit.Een machine die draait op topsnelheid maar waar geen output wordt gegenereerd, loopt niet.Voorzichtig: apparatuur die batches produceert (zoals steenovens, kookvaten) wordt tijdens de batch procestijd als lopend beschouwd.

F Failure-tijd = Storingstijd

De machine heeft geen opbrengst. Dit wordt veroorzaakt door een machine gerelateerd technisch probleem.

I Stilstand = Wachttijd

De machine produceert geen opbrengst omdat het ergens op wacht (zoals een set-up of grondstof). Daarom is wachten op een monteur tijdens een storing geen Failure tijd maar Stilstand tijd!

L Lijnremmer-tijd

Het apparaat kan geen output genereren omdat het geen input vanuit de lijn krijgt of omdat het zijn output niet aan de lijn kwijt kan. Alleen van toepassing op apparaten die een fysieke link hebben met de lijn.

- Uitgepland

Het apparaat is uit de totale bedrijfstijd gepland door redenen die niet door het productieteam kunnen worden beïnvloed.

  Niet ingepland

De tijd, waarop totaal geen productie-activiteiten worden uitgevoerd. “De fabriek is gesloten, de lampen zijn uit”.

Een machine loopt als er opbrengst is, ongeacht de kwantiteit of de kwaliteit

4.2 Groepen en soorten tijdsbestedingen

 

4.2.1 Productietijd
Nr Tijdsbesteding Max. aanbevolen Tijds type
1 Productie 5 P F I L -
 
  • Coaten
  • Persen
  • Assembleren
  • Vullen
  • Vormen
  • Boren

‘Er komt iets uit de machine’ ongeacht de snelheid of kwaliteit.

Voor batch producerende apparaten:

Van de start van de batch producerende tijd tot het eind van de producerende tijd. Tijdens het vullen en legen wordt het er niet geproduceerd en daardoor is het apparaat dan NIET in productie.

2 Herbewerken 3 P F I L -
 
  • Overpersen
  • Opmengen
  • Herdrukken
  • Herstellen

Het apparaat verwerkt product dat bij de eerste productierun niet in spec was.

Hoewel dit in OEE termen normale productietijd is, is het in sommige gevallen zinvol deze in verschillende productieruns te splitsen zodat ze zichtbaar worden in de pareto van het tijdsgebruik.

3 Beperkte snelheid 3 P F I L -
 
  • Draaien met halve mal
  • Met omstelsnelheid draaien

Het apparaat draait met een ingeperkte snelheid; het apparaat is doelbewust op een lagere snelheid gezet om de lijn te balanceren of om een inlijns omstelling uit te voeren.

Hoewel dit in termen van OEE een normale productietijd is, is het in sommige gevallen zinvol deze in verschillende productieruns te splitsen, zodat ze zichtbaar worden in de pareto van het tijdsgebruik.

4.2.2 Storingstijd
Nr Tijdsbesteding Max. aanbevolen Tijds type
10 Storing (functieverlies) 10 P F I L -
 
  • Storing vuller
  • Storing zaag
  • Storing maler

Een storing belet productie om technische redenen. De categorieën moeten procesgeoriënteerd gekozen worden.

Door het kiezen van functionele categorieën (zoals elektrisch, mechanisch, pneumatisch) worden de inspanningen van het crossfunctionele productieteam niet ondersteund.

11 Bijstellen 2 P F I L -
 
  • Bijregelen
  • Terugregelen

TIJDENS een productierun is bijstelling nodig om ervoor te zorgen dat het product in specificatie blijft/komt. Het wordt gezien als een storing, omdat op een zeker punt het apparaat niet in staat is het product te maken. De technische afwijking die dat veroorzaakt moet verholpen worden.

Bijstellen en kalibreren na een set-up horen bij opstarten.

Tijdscategorieën moeten PROCES in plaats van FUNCTIE gerelateerd zijn

4.2.3 Idle time

Als er twee of meer tijdsbestedingen op hetzelfde moment optreden, dan wordt de hoofdreden voor stilstand geregistreerd

Nr Tijdsbesteding Max. aanbevolen Tijds type
20 Setup 5 P F I L -
 
  • Productwissel
  • Set-up
  • Kwaliteitswissel

Een setup wat betreft OEE duurt van het laatste product A tot het eerste product B, ongeacht de kwaliteit. (Let op, dit is een verschil met de SMED definitie: laatste GOEDE product tot eerste GOEDE product!)

Afhankelijk van de situatie kan het nuttig zijn om de setup tijd vooraf te laten gaan of gevolgd te laten worden door een opstart of stop categorie. Dit maakt het mogelijk om met een paretodiagram te zien waar de grootste verliezen weg kunnen worden genomen.

21 Opstarten/Stoppen 2 P F I L -
 
  • Opwarmen
  • Starten na een stop
  • Inlopen
  • Machine check
  • Voorbereiding
  • Op druk brengen
  • Droogpompen
  • Leeg maken
  • Aftappen
  • Uitspoelen
  • Afkoelen
  • Kalibreren

De machine kan niet produceren omdat het geen verticale opstart of stop heeft. Dit kan gebeuren bij het begin of einde van een dienst, maar ook voor of na een setup of herstelwerkzaamheden. Deze tijd wordt gescheiden van de stilstandtijd voor of na opstarten/stoppen.

Schoonmaken valt onder deze groep als het onderdeel is van de opstart of stop activiteit, inclusief het opstarten van een nieuw product (processchoonmaak).

22 Geen operator bij de machine 5 P F I L -
 
  • Pauze
  • Bijeenkomst
  • Training
  • Helpen bij andere machine
  • “Handen wassen”

De machine is beschikbaar, maar loopt niet omdat de operator hem niet bedient vanwege een pauze, vergadering of training. Net als Preventief Onderhoud moet hier een balans worden gevonden tussen genoeg en niet te veel.

23 Kwaliteitsproblemen - Procesverstoring 2 P F I L -
 
  • Gestopt omdat het product niet voldoet aan kwaliteitseisen

De machine kan niet lopen omdat het proces niet aan de specificaties kan voldoen vanwege (op dat moment) onbekende redenen.

Als de reden bekend is (bijv. slechte grondstoffen), dan moet dit als zodanig worden geregistreerd (Slechte grondstoffen = Wachten op goede)

24 Vervangen hulpmiddelen 3 P F I L -
 
  • Zaag vervangen
  • Inkt cartridge bijvullen
  • Olie bijvullen

De machine wordt gestopt om hulpmiddelen, zoals zaagbladen, koelvloeistoffen, etc, te vervangen of bij te vullen.

25 Bijvullen materialen 3 P F I L -
 
  • Labels bijvullen
  • Dozen bijvullen
  • Grondstoffen bijvullen

De machine wordt gestopt om het mogelijk te maken om materialen zoals etiketten, dozen en grondstoffen bij te vullen.

26 Handling 2 P F I L -
 
  • Laden/lossen van truck
  • Rijden met een vorkheftruck
  • Verwisselen van container

De machine wacht gedurende de tijd dat materiaal wordt gehanteerd.

Dit is een specifiekere situatie van ‘wachten’.

27 Wachten 7 P F I L -
 
  • Wachten op gereedschap
  • Wachten op engineering
  • Wachten op onderhoud
  • Wachten op inspectie
  • Zoeken naar meter
  • Geen/slechte verpakking
  • Geen/slechte grondstoffen

De machine loopt niet omdat bijvoorbeeld een actie, een grondstof of een gereedschap niet aanwezig is op het moment dat het nodig is.

In deze groep vinden we redenen voor stilstand t.g.v. een zwak tijdschema/planning/afstemming. In de groep ‘Geen Resources en Geen Personeel’ zijn de redenen ‘Force Majeure’.

 
  • Geen operator beschikbaar

Het zou kunnen voorkomen dat we vergeten zijn een operator in te plannen of te vervangen.

28 Autonoom Onderhoud & Schoonmaken 3 P F I L -
 
  • Shift Onderhoud
  • Dagelijkse schoonmaak

De hoofdreden waarom de machine is gestopt is de AO activiteit, waaronder ook schoonmaakwerkzaamheden vallen. Als een machine wordt schoongemaakt in de tijd dat het stilstaat vanwege een andere reden (bijvoorbeeld wachten op grondstoffen), moet de echte reden voor de stilstand worden geregistreerd.

Proces schoonmaken (zoals spoelen tussen twee producten) hoort bij Opstarten/stoppen.

29 Preventief onderhoud 2 P F I L -
 
  • Preventief onderhoud gedurende beschikbare tijd

De machine is gestopt op een gepland tijdstip gedurende een geplande tijd om PO uit te voeren.

 
  • Ongepland preventief onderhoud

De machine is gestopt op een ongepland tijdstip om PO uit te voeren of

De machine is gestopt op een gepland tijdstip maar de geplande tijd om PO uit te voeren wordt overschreden.

PO gebeurt ‘in proces’; het is gepland in de productie sequentie en er is behoefte aan een balans tussen genoeg en niet te veel. Als dit goed gebeurt, zal de geplande stilstandtijd een reductie geven in ongeplande storingstijd.

4.2.4 Lijnremmer tijden
Nr Tijdsbesteding Max. aanbevolen Tijds type
50 Geen toevoer (in lijn proces) 5 P F I L -
 
  • Lege toevoer buffer
  • Geen toevoer vanwege voorverwarmen
  • Geen toevoer vanwege molen

De machine staat stil omdat er geen toevoer is van een voorafgaand proces waarmee het een technische/fysieke band heeft.

Het kan nuttig zijn om een overzicht te krijgen in de vorm van een pareto door welke processen in de lijn de effectiviteit van de machine het meest wordt verstoord. In dat geval wordt het tijdsgebruik opgedeeld in twee of meer ‘geen toevoer vanwege proces X’.

51 Geen afvoer (in lijnproces) 5 P F I L -
 
  • Afvoer buffer vol
  • Stop bij palletiser
  • Stop bij tray verpakker
  • Conveyer geblokkeerd

De machine staat stil omdat het zijn opbrengst niet kwijt kan. Dit wordt meestal veroorzaakt door een stop in een navolgend proces waarmee hij een technische/fysieke band heeft.

Het kan nuttig zijn om een overzicht te krijgen in de vorm van een pareto door welke processen in de lijn de effectiviteit van de machine het meest wordt verstoord. In dat geval wordt het tijdsgebruik opgedeeld in twee of meer ‘geen afvoer vanwege proces X’.

Opmerkingen:

De categorieën lijnremmers worden gebruikt om de niet gebalanceerde capaciteit te onthullen en/of de planningsverliezen in de lijn te laten zien. Een lijn kan letterlijk gezien worden als een aantal machines, aan elkaar gemaakt met transportbanden, pijpen en dergelijke.

Hoewel, Lean Principes toepassende, dergelijke categorieën kunnen erg goed gebruikt worden om ongebalanceerde situaties tussen machines, die niet letterlijk aan elkaar vast zitten, zichtbaar te maken. Bijvoorbeeld in een werk-cell tussen verschillende afdelingen.

Het kan zelfs gebruikt worden om de zwaktes in de supply-chain te detecteren.

De [L] categorie kan daarom als een strikte [L]ijn beperking gezien worden, maar ook als een [L]ean of [L]ogistieke beperking.

4.2.5 Ongeplande tijden

Gedurende de totale productietijd kan de machine uitgepland zijn, omdat:

  • het product niet nodig is (over-capaciteit);
  • de machine niet mag draaien (als gevolg van overheidsafspraken of andere contracten);
  • er sprake is van ‘Force Majeur’ (catastrofes buiten het bedrijf);
  • de machine aan een andere partij is overgedragen (bijv. R&D).
Nr Tijdsbesteding Max. aanbevolen Tijds type
60 Geen orders 3 P F I L -
 
  • Geen orders
  • Overcapaciteit

De machine hoeft niet te draaien omdat er een tekort aan orders van de klant is; de capaciteit is overbodig.

(klant = degene die voor het product betaalt!)

Let op: Een magazijn is nooit ‘de klant’!

Verstop overproductie niet!

61 Geen personeel beschikbaar 1 P F I L -
 
  • Geen personeel aanwezig
  • Staking

De machine is niet ingepland voor productie omdat er geen operator aanwezig is vanwege een ‘force majeure’, zoals een staking of griep epidemie.

Als er geen operator aanwezig is vanwege een planningstekort (dus de machine zou moeten lopen) dan moet gekozen worden voor ‘geen operator bij de machine’ of ‘wachten op operator’, beide type (S)tilstand.

62 No Resources 2 P F I L -
 
  • Bevroren rivier
  • Energie contract
  • Boycot

De machine is niet gepland voor productie omdat er een resource/middel, zoals energie, BUITEN het bedrijf niet aanwezig is.

De redenen zijn andere dan gebrek aan planning of handling (in die gevallen: Wachten).

63 Test Productie 1 P F I L -
 
  • R&D
  • Test Run

De machine is niet gepland voor productie, zodat hij beschikbaar is voor productontwikkeling, het testen van nieuwe producten of processen etc.

4.2.6 Stilstandtijden geregistreerd als niet geplande tijd

Activiteiten, die normaliter tijdens de beschikbare tijd worden uitgevoerd, kunnen soms ingepland worden buiten de beschikbare tijd. In een tweeploegen rooster kan de machine ‘s nachts of in het weekend omgesteld of schoongemaakt worden, tijdens afwezigheid van de basisbezetting. Preventief Onderhoud kan uitgevoerd worden op momenten, waarop er geen productie is ingepland. In een drieploegen rooster van maandag tot vrijdag kan het preventief onderhoud in de weekenden worden uitgevoerd, zonder de beschikbare tijd negatief te beïnvloeden.

De OEE kan stijgen door uitgeplande tijd voor activiteiten te gebruiken, die op andere momenten de beschikbare tijd beïnvloeden.

Dit heeft een aantal serieuze nadelen:

  • De activiteit is nodig en kan niet overgeslagen worden. Dit betekent dat de OEE kunstmatig hoog wordt gehouden. Wanneer de beschikbare tijd uitgebreid moet worden (door meer capaciteitbehoefte) en een 2 ploegenrooster in een 3 ploegenrooster of een 3 ploegen rooster in een 5 ploegenrooster verandert, dan zullen deze activiteiten automatisch in de beschikbare tijd vallen, waardoor de OEE daalt!
  • Normaliter is er buiten de beschikbare tijd geen druk om de machine snel goed draaiend te krijgen. Dit resulteert in een minder effectieve prestatie van de geplande activiteit buiten de beschikbare tijd.

Geadviseerd wordt ALLE machine gerelateerde activiteiten, noodzakelijk voor productie, binnen de beschikbare tijd mee te nemen, onafhankelijk van de reguliere ploegentijdroosters. Dus onderhoud uitgevoerd op zaterdag is stilstandtijd en laat de OEE dalen!

Wanneer je besluit dit niet te doen, zorg er dan voor dat deze activiteiten buiten de beschikbare tijd wel geregistreerd worden. Op deze manier kan het potentieel verlies geïdentificeerd en zichtbaar gemaakt worden.

Nr Tijdsbesteding Max. aanbevolen Tijds type
70 Gepland onderhoud buiten de beschikbare tijd 2 P F I L -
 
  • Geplande PO buiten productie
  • (Jaarlijkse) revisie

Soms is het mogelijk en/of noodzakelijk om PO uit te voeren op tijdstippen dat er geen productie gepland is. Bijvoorbeeld in een drieploegen systeem van maandag tot vrijdag, waarbij het PO in het weekend kan worden uitgevoerd en daarom de beschikbare tijd niet beïnvloedt.

Revisie is een specifieke vorm van preventief onderhoud. Als de machine uitgepland is voor een langere periode zodat er een complete revisie kan worden uitgevoerd, dan is er sprake van ‘PO tijdens beschikbare tijd’ en dus stilstand. Alleen als de revisie wordt uitgevoerd in een periode dat de machine toch stil zou staan, bijvoorbeeld in de bedrijfsvakantie, hoort het in deze groep thuis. Als het wordt gedaan in een periode waarin er geen orders zijn, dan is ‘Geen orders’ de reden voor het stoppen van de machine. Dan moet ‘Geen orders’ worden geregistreerd!

Om PO tijdens geen orders te identificeren, moet je een aparte categorie maken: [PO tijdens Geen Orders].

 
  • Ongepland, preventief onderhoud buiten de beschikbare tijd

Preventief onderhoud dat langer duurt dan gepland is, kan hier zichtbaar gemaakt worden.

Als het preventieve onderhoud in de beschikbare tijd meer tijd kost dan gepland was en als deze tijd buiten de beschikbare tijd wordt voortgezet, dan wordt deze tijd [Ongepland preventief onderhoud buiten de beschikbare tijd].

71 Activiteiten buiten de beschikbare tijd uitgevoerd 3 P F I L -
 
  • Schoonmaken buiten de beschikbare tijd
  • Omstellen buiten de beschikbare tijd
  • Laden buiten de beschikbare tijd

Activiteiten die normaliter binnen, maar nu buiten de beschikbare tijd worden uitgevoerd. In een tweeploegenrooster kan de machine omgesteld en schoongemaakt worden tijdens de nacht of in het weekend, in afwezigheid van de vaste bezetting.

Het maximum aantal tijdscategorieën per machine is +/- 20; Alle categorieën moeten op een kant van het OEE registratie formulier passen!